بررسی منابع و ادله فقهی افزایش مهریه بعد از عقد نکاح

دسته بندي : علوم انسانی » حقوق

بررسی منابع و ادله فقهی افزایش مهریه بعد از عقد نکاح

تعداد صفحات : 123 با فرمت ورد و قابل ویرایش

فهرست مطالب

عنوان

صفحه

چکیده

1

مقدمه

2

فصل  اول: مفاهیم  وکلیات

 

 مبحث اول: تعاریف

7

گفتار اول:تعاریف اصطلاحی  و حقوقی مهر و نحله

7

بند اول: مفهوم عام مهر

7

بند دوم: تعریف فقهی  و حقوقی مهر

8

بند سوم:  تعریف نحله

9

گفتار دوم:  تاریخچه مهر

9

بند اول: مهر در ایران

9

بند دوم: مهر در اسلام

11

 گفتار سوم: فلسفه  مهر

12

بند اول:  ایجاد محبت و علاقه

13

بند دوم: تحکیم بنیان خانواده

14

بند سوم:  مکمل سهم الارث

15

 گفتار چهارم:  اقسام مهر

16

 بند اول:  مهرالمسمی

17

 بنددوم:  مهرالسنه

18

بند سوم:  مهرالمتعه

19

گفتار پنجم:  ادلّه­ی وجوب مهر

21

بند اول:  قرآن

21

 بند دوم: سنّت

22

 بند سوم:  عقل

23

بند چهارم: اجماع

23

 گفتار ششم: شرایط مهر

24

 بند اول: مالیت داشتن

24

 بنددوم: قابل تملک بودن

25

بند سوم: معلوم بودن

26

بند چهارم: قابلیت تسلیم

26

مبحث دوم:نظریه های مهر

28

گفتار اول: نظریه کارکردگرایی

28

گفتار دوم:  نظریه مبادله

28

گفتار سوم: نظریه های اندیشمندان مسلمان

29

بند اول: مهریه در مقابل استمتاع

29

 بند دوم:مهریه در مقابل بضع

29

 بند سوم: مهریه پاسخی به نیاز فطری

29

 بند چهارم: مهریه مکمل سهم الارث

29

 بند پنجم:  مهریه وثیقه ای در مقابل طلاق

30

گفتار چهارم: آثار و کارکردهای اجتماعی مهریه

30

بند اول: ارضای نیاز فطری

31

بند دوم: مهریه به عنوان بیمه اجتماعی

31

بند سوم: ایجاد احساس امنیت نسبت به آینده

31

بند چهارم: مهریه به­عنوان یک ارزش نمادین

31

مبحث سوم: علل افزایش میزان مهریه در عصر حاضر

32

گفتار اول: مسأله چشم هم چشمی

33

گفتار دوم: نسیه بودن مهریه

34

گفتار سوم: غلبه روحیات اقتصادی و نگرش های مادی

34

 گفتار چهارم:عدم استیفای حقوق کامل زن

36

گفتار پنجم: مهار طلاق و کنترل نوجویی های مرد

36

گفتار ششم:  تقابل با تضعیف اعتماد اجتماعی

36

گفتار هفتم:  واکنش بی توجهی تاریخی

36

 مبحث چهارم: تدابیر دین اسلام برای مهار طلاق

37

گفتار  اول :ارتقای منزلت اجتماعی زن

37

گفتار دوم: بالا رفتن هزینه ها و تشریفات ازدواج

38

گفتار سوم: شیوع ازدواج های برون فامیلی

38

گفتار چهارم: کمال یابی زن

39

مبحث پنجم: کارکردهای منفی افزایش مهریه 

39

گفتار اول: افزایش سن ازدواج

39

گفتار دوم: تغییر در نوع همسرگزینی

40

گفتار سوم: کاهش نرخ ازدواج

40

گفتار چهارم: ایجاد خصومت و دشمنی

40

گفتار  پنجم: تحمل اجباری زندگی­های تصنعی

40

فصل   دوم:  مهریه در حقوق  و فقه

 

مبحث اول:   ماهیت حقوقی مهر

44

 گفتار اول: ماهیت مهر در نکاح دائم

44

 گفتار دوم: مهر به ازای بضع و یکی از دو عوض معامله

46

 گفتار سوم: مهر در نکاح منقطع

48

بند اول: ماهیت مهر در نکاح منقطع

49

بنددوم:مهر ما به ازای بضع و یکی از دو عوض معامله در نکاح منقطع

49

بند سوم: ذکر مهر شرط صحت نکاح منقطع

51

  گفتار چهارم : شروط ناظر در مهر

52

بند اول: مفهوم و ماهیت حقوقی شرط

52

بنددوم: ویژگی های شروط ضمن عقد

54

بند سوم: شروط مربوط به مهر

55

 مبحث دوم: میزان مهر

58

گفتار اول: معیار حاکم بر مهر

58

گفتار دوم: قواعدحاکم بر میزان مهر

59

بند اول: میزان مهر از منظر آیات

60

بند دوم: میزان مهر از منظر روایات

61

بند سوم: مقدار مهر از منظر قانون و فقهای عامه

61

مبحث سوم: قواعد اخلاقی حاکم بر مقدار مهر

62

گفتار اول: استحباب قلّت مهر

63

گفتار دوم: اصلاح انگیزه های افزایش مهر

64

گفتار  سوم : مهر زوجه در قبال مهر معیوب

66

گفتار چهارم: مهر در ازدواج موقت یا متعه

66

فصل سوم افزایش یا کاهش مهر بعد از  عقد نکاح از منظر فقه  و قانون

 

مبحث اول : تغییر میزان مهریه از دیدگاه قانون مدنی

70

گفتار اول : افزایش مهر

70

 گفتار دوم: کاهش مهریه

70

بند  اول: اقراربر کاهش مهریه

70

بند دوم: ابراءکل یا جزئی از مهر

71

 گفتار  سوم: وضعیت و ماهیت تغییر مهر

72

مبحث دوم: امکان یا عدم امکان تغییر میزان مهر

72

 گفتار اول: میزان مهر در فقه امامیه

72

گفتار دوم: تغییر مقدار مهر در فقه اهل سنت

74

 گفتار سوم:  تغییر مقدار مهر در حقوق موضوعه

74

گفتار چهارم: دلایل افزایش و یا کاهش مهریه

75

گفتار پنجم: بررسی صحت یا عدم صحت افزایش مهریه­های سنگین

76

بند اول: معنای مقدورالتسلیم بودن موضوع معامله

77

بند دوم: اثر غیر مقدورالتسلیم بودن موضوع معامله

78

 گفتار ششم: امکان تحدید  یا کاهش میزان مهریه

79

بند اول: امکان تغییر احکام و شرایط آن

79

بند دوم: تحولات  مؤثر در کاهش و افزایش مهریه بعد از نکاح

83

مبحث سوم: نقد ماده­ی 25 لایحه­ی حمایت از خانواده و تبصره­های آن

85

گفتار اول: نقد ماده­ی 25 لایحه­ی

85

بند اول: متن ماده­ی 25 لایحه­ی حمایت از خانواده (مصوب 1389(

85

 بند دوم: تبصره­­ی 1 ماده 25

86

 بند سوم: تبصره­ی 2 ماده­ی 25

86

بند چهارم: تبصره­ی 3 ماده­ی 25

87

بند پنجم: تبصره­ی 4 ماده­ی 25

88

گفتار دوم: کارایی نداشتن ماده­ی 25 در جلوگیری از حبس زوج

88

گفتار سوم:   عطف به ماسبق شدن ماده­ی 25

88

گفتار چهارم: اصل آزادی اراده

89

 

 

 

 

 

 

 

 

نتیجه گیری

92

پیشنهادات

94

منابع و مآخذ

96

ضمائیم پیوست

100

 

چکیده

مسأله «مهریه» از جمله حقوق مالی بوده که با تحقق زوجیت به وجود می آید. و عبارت است از مال معینی که زن به مناسبت عقد نکاح مالک آن می گردد و مرد به الزام شرع و قانون ملزم به دادن آن به زن می شود و تأسیس آن به منظور کمک به تثبیت و تحکیم خانواده می­باشد. عقد نکاح و به تبع آن مهریه دارای جنبه های مختلف است؛ جنبه معنوی که به موجب آن از سایر عقود و دادوستد ها تمایز یافته و با آنها متفاوت می باشد و جنبه مادی و مبادله ای که به اعتبار آن در زمره­ی عقود معاوضی قرار گرفته، در ظاهر موقعیتی مشابه با عوض در معامله را به خود می گیرد و میزان مهر تابع رضایت زوجین است. مهر اصولأ همزمان با توافق در خصوص اصل نکاح تعیین شده و گاهی نیز ممکن است تعیین آن به آینده و یا به اراده ی شخص ثالثی موکول گردد؛ اما اینکه بعد از تعیین و استقرار مهر آیا می توان آن را تغییر داد یا نه، محل بحث و تأمل است و مستنبط از نظریات حقوقدانان و فقها تغییر مفاد عقد بعد از انعقاد آن، در صورتی که صداق طی آن معین شده باشد، امکانپذیر نیست و جزء شروط ابتدایی می باشد و هر گونه توافق بایستی در قالب عقد دیگری صورت گیرد. به نظر عده ای این توافق با اصل حاکمیت اراده و ماده 10 قانون مدنی داشته و به دلیل عدم مغایرت با قواعد آمره قانونی یا شرعی، کاملا حقوقی و صحیح است. با وجود این به نظر می رسد همچنان که فقهای شورای نگهبان اظهارنظر کرده اند، تغییر میزان مهر بعد از عقد و استقرار آن تحت عنوان صداق صحیح نیست، اگرچه مرد می تواند مالی را به زن خود هبه نموده و یا زن می تواند تمام یا جزئی از مهر خود را به همسرش بذل نماید، اما این تغییرات به معنای تبدیل تعهد قبلی زوج به تعهد دیگر و تغییر مهر نبوده و تحت عنوان صداق گنجایش ندارد.

واژگان کلیدی:

مهریه، صداق، نحله، نکاح، خانواده.

 

دسته بندی: علوم انسانی » حقوق

تعداد مشاهده: 279 مشاهده

فرمت فایل دانلودی:.docx

فرمت فایل اصلی: docx

تعداد صفحات: 123

حجم فایل:589 کیلوبایت

 قیمت: 35,000 تومان
پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود.   پرداخت و دریافت فایل